7 feiten en fabels over yoga

Gepubliceerd op 16 maart 2018 12:41

Yoga: je voelt je er lekker bij en het geeft je ruimte om te groeien en evenwicht te vinden. Maar de laatste tijd duiken er geruchten op dat yoga niet altijd, en niet voor iedereen een wondermiddel is. Meike Leurs keek naar de zeven belangrijkste gezondheidsvragen en -claims die op dit moment in de yogawereld rondzweven.

Na jaren een actieve vorm van yoga te hebben gedaan, namelijk Iyengar Yoga, besloot ik mijn oud en nieuw begin dit jaar te vieren in een ontspannende Kundalini Yogales. Blijkbaar kon mijn lichaam de plotselinge rust niet aan, want nieuwjaarsdag werd ik wakker met een ontstoken zenuw in mijn elleboog. Mijn huisarts kon de relatie niet bevestigen, maar ik zou niet de eerste zijn die schade ondervind door de ongebruikelijke houdingen die we aannemen in het beoefenen van de yoga asana's. Vorig jaar publiceerde de New York Times een artikel met de titel How yoga can wreck your body. Hierin werd puntsgewijs uitgelegd op welke manieren yoga schadelijk is voor onze stijve westerse lichamen.

Dat staat in schril contrast met de dagelijkse berichten van mensen die melden dat ze zich goed voelen sinds ze met yoga zijn begonnen. Ook ik heb altijd vol overgave geprobeerd vrienden duidelijk te maken hoe fijn yoga is en hoe veel het heeft gedaan voor mijn lichaam en geest. Maar als nuchtere Nederlander wil je toch precies weten wat waar is en waarom. Is yoga goed of slecht voor ons? Hebben de pessimisten gelijk, of de optimisten?

 

  1. Je mag geen yoga beoefenen tijdens de menstruatie

 

Er zijn oefeningen zijn die heel prettig en goed kunnen zijn tijdens de menstruatie. Rustige oefeningen waarbij je de adem en de aandacht naar het bekken brengt en je het bekken dieper ontspant kunnen het menstruatieproces alleen maar positief beïnvloeden. Met de aandacht breng je de ademenergie in het bekken om de processen die daar gaande zijn te stimuleren of tot rust te brengen.

Er wordt vaak gezegd dat je geen omgekeerde houdingen mag doen tijdens je menstruatie. Dat heeft te maken met de zwaartekracht die dan omgekeerd op het lichaam werkt; doordat er een open verbinding is tussen de baarmoederholte en de buikholte is er een kleine kans dat een bloeddeeltje in de buikholte terecht kan komen.

Dus je zou kunnen zeggen dat vitaliserende oefeningen minder geschikt zijn tijdens de menstruatie.  Lang op de kop of in schouderstand staan zou ik dan even niet doen, maar dat voelt ongetwijfeld ook niet prettig. Als het goed is spreken je lichaam en gevoel elkaar niet tegen, wanneer jij jouw lichaam goed aanvoelt.

 

  1. Yoga verhoogt de vruchtbaarheid

 

Het is goed voorstelbaar dat een ontspannen bekken de vruchtbaarheid helpt: als er minder spanning op de weefsels staat is er een betere doorgang voor de zaadcellen. We weten dat stress invloed heeft op de vruchtbaarheid. In het lichaam is een hormonaal systeem werkzaam in het stress proces. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat yoga  een positieve invloed uitoefent op het fysieke en mentale welbevinden door een remmende invloed op dit systeem. Eigenlijk zijn er twee situaties waar we constant in verkeren; we zijn uiterlijk actief of rustig. In rust worden de opname- en herstelprocessen en energieopslag in het lichaam bevorderd. Tijdens uiterlijke activiteit, maar ook tijdens stress, worden processen gestimuleerd die het lichaam in een staat van paraatheid brengen. Als er continue activiteit van ons wordt verwacht, dan worden ondersteunende functies in het lichaam onder druk gezet of niet genoeg gestimuleerd. Door met yogabeoefening de stress te verlagen, wordt de activiteit weer in balans gebracht. Dit zou een positieve invloed op de vruchtbaarheid kunnen verklaren.

 

  1. Yoga is goed voor spijsvertering en zorgt voor gewichtsafname

 

Het is wel typisch westers om zo doelgericht te werken en yoga te willen doen om af te vallen. Dat gaat eigenlijk voorbij aan de essentie van yoga, want yoga is natuurlijk méér dan de fysieke oefeningen. Yoga gaat uiteindelijk over bewustwording en een goed contact met het fysieke lichaam, waardoor je zelf weet wat goed voor je lichaam is. Je gaat dan vanzelf verlangen naar eten dat past bij je persoonlijke spijsvertering, dat wil zeggen dat je eet wat jouw spijsvertering goed kan verteren en optimaal kan opnemen. En dat kan voor jou iets anders zijn dan voor mij. Ik zou eerder zeggen dat je bij het gewicht komt dat bij jou past, dat kan dan zijn aankomen of afvallen.

 

  1. Yoga is schadelijk voor rug- en nekwervels

 

Dat ligt eraan hoe je yoga beoefent. Dit gevaar bestaat als je aan de buitenkant blijft van de oefening. We zijn vaak geneigd om doelgericht te oefenen, dat is wat we in deze samenleving in het dagelijks leven gewend zijn te doen. Als je dit bij yoga doet, dan kan het zijn dat je gaat forceren. Maar als het goed is leer je om de aandacht naar binnen te brengen, en vooral bij jezelf te blijven, en je van binnenuit te verkennen. Dus niet zozeer dat een oefening er precies op een bepaalde manier uit moet zien, maar dat je onderzoekt waar jij komt binnen jouw eigen ruimte op dát moment. Dan ook kom je bij de essentie van de oefening en kun je de ademenergie goed ervaren. Je verbindt de aandacht met de adem, en met de adem bevind je je aan de binnenkant van de oefening. Zo ga je meer ruimte ervaren en creëren. Essentieel is dus dat je van binnenuit gaat verkennen, wat zijn jouw mogelijkheden en waar liggen jouw beperkingen op dit moment. En dat je dit respecteert, want in de eerste instantie is yoga een innerlijk onderzoek naar jezelf en gaat het er niet om dat je een bepaalde acrobatische houding aanneemt. Dat kan een valkuil zijn en dan vragen die yogahoudingen nogal wat van je, vooral voor ons in deze cultuur. Wij zijn helemaal niet zo soepel, wij zijn relatief stijf. En yoga komt uit een cultuur waar mensen gewend zijn om op de grond te zitten waardoor ze veel meer souplesse in het bekken hebben en een sterkere rug hebben ontwikkeld. In het begin lijkt jouw houding misschien maar weinig op wat je in boeken ziet, maar je ontdekt dan ook dat het daar eigenlijk helemaal niet om gaat.

 

  1. Yoga kan leiden tot zenuwschade

 

Ook hiervoor geldt dat het belangrijk is om van binnenuit te werken. Zenuwen zijn erg kwetsbaar weefsel. Het is te fragiel om de rek tegen te houden. Als jij te hard gaat trekken aan spieren, dan kun je de zenuwen ook overstrekken en beschadigen. Hierdoor kun je last krijgen van tintelingen, een doof gevoel, pijn of krachtverlies. Maar zoiets gebeurt alleen als je fanatiek oefent, en dat is eigenlijk geen yoga.

Als je denkt dat je in lotushouding moet zitten om te kunnen mediteren begin je al verkeerd. Yoga moet van het begin af aan een aandachtstraining zijn. Het fysieke, het mentale en de adem beoefen je steeds geïntegreerd met elkaar. En daarin kun je op een gegeven moment grenzen verleggen op al de drie niveaus; op fysiek-, mentaal- en op ademniveau. Maar je begint daar waar jouw ruimte is, en dat is niet zomaar even een lotushouding voor de meeste mensen. Het is niet de bedoeling om een fysieke topprestatie te leveren om daarna in de ontspanning te komen, maar tijdens de oefening al de ontspanning te ervaren.

 

  1. Yoga helpt kankerpatiënten

 

Yoga helpt fysiek en mentaal ontspannen en brengt je in contact met je lichaam, je emoties en gedachten. Op die manier kan yoga ondersteunend zijn tijdens het herstel en het verwerken van de ziekte door opnieuw vertrouwen te krijgen in je lichaam, en rust en acceptatie te ervaren. Ook kan yoga helpen door een positieve uitwerking op klachten, zoals vermoeidheid, die ontstaan als bijwerking van behandeling. Ik denk dat yoga een zeer waardevolle aanvulling kan zijn tijdens en na de behandeling van kanker.

Het is dus niet zo dat yoga kanker geneest, maar door yoga beoefening ervaar je minder stress. Over het algemeen vraagt deze samenleving te vaak een staat van actie en opwinding. We ervaren druk door de alsmaar toenemende informatietoevoer en het steeds hogere leeftempo. We krijgen niet zo veel tijd om te herstellen, en raken daardoor ook een beetje kwijt hoe dit moet. Het lichaam weet dat op een gegeven moment ook niet meer en raakt uit balans. En als het lichaam te lang uit balans is, wordt het vatbaarder voor ziekten.

 

  1. Yoga helpt tegen pijn

 

Pijn is natuurlijk meer dan een prikkeling van een zenuw. In principe is het bedoeld om weefsel te beschermen, zodat het niet beschadigt. Maar hoe je pijn ervaart heeft zoveel aspecten. Dat heeft ook te maken met de betekenis die je aan pijn geeft, het vertrouwen dat jij hebt in jouw eigen lichaam en de signalen die je ontvangt. Als het angst oproept en het beeld geeft dat er iets helemaal mis is in je lichaam, dan ervaar je pijn natuurlijk heel anders dan wanneer je het ziet als het lichaam dat je ergens over informeert. Dan wordt het mogelijk met een zekere afstand de pijn waar te nemen. Als je meer vertrouwt raakt met het lichaam, raak je ook meer vertrouwt met alle signalen en ga je pijn anders ervaren. Doordat yoga je beter in contact brengt met je lichaam, lijken pijnklachten vaak af te nemen.

Bovendien is het zo dat pijn vaak ontstaat door asymmetrische belasting en een te hoge spanning van spieren. Met yoga beoog je dat te onderzoeken en te veel aan spanning los te laten. Hierdoor krijg je uiteindelijk een lichaamshouding waarbij de belasting over de gewrichten meer evenwichtig is verdeeld. Je probeert waar nodig meer ruimte te maken of juist kracht op te bouwen. Door te werken aan symmetrie, zie je dat yoga fysieke pijn vaak verminderd.

 

 

 


«   »